Wystawa Izy Jadach i Marka Cecuły w Galerii Jedna/Druga w Szczecinie

23 października 2017

Wernisaż odbędzie się dnia 25.10.2017 o godz. 19.15 w galerii Jedna/Druga na parterze
budynku Klubu 13 Muz przy Placu Żołnierza Polskiego 2 w Szczecinie i poprzedzony będzie
spotkaniem autorskim z Markiem Cecułą o godz. 18:00.

Program szczecińskiej Galerii Jedna/Druga prowadzonej przez Monikę Szpener zakłada twórcze
konfrontacje artystów, powiązanych nicią wspólnych relacji. Taka formuła kuratorska otwiera pole dialogu osobowości, rozgrywającego się na oczach odbiorcy. Zderzenia dzieł dwojga autorów rodzą konotacje na poziomie gatunkowym, semantycznym, mentalnym.
Wspólnym mianownikiem działań twórców obecnie tam prezentowanych – Izy Jadach i Marka
Cecuły – jest ceramika jako język form i znaczeń. Traktując tworzywo w sposób odmienny i
indywidualny – czynią z niego środek metaforycznego wyrazu.

Wystawa, zainaugurowana wernisażem 25-go października 2017, to pierwszy wspólny pokaz
artystów, których drogi życiowe już niegdyś się przecięły. Wspólnym punktem ich biografii jest
długoletni pobyt oraz praca w Stanach Zjednoczonych, gdzie nawiązali pierwsze kontakty. Zarówno Iza Jadach jak i Marek Cecuła aktualnie mieszkają oraz tworzą w Polsce.
Marek Cecuła – światowej sławy artysta ceramik – to laureat prestiżowych nagród, pedagog i
kurator. Pierwsze doświadczenia twórcze uzyskał w Izraelu, gdzie wyemigrował z Kielc; kolejne – w Brazylii oraz USA. Pracując w Nowym Jorku, założył własne studio Modus Design oraz galerię
Contemporary Porcelain. W latach 1985-2004 Marek Cecuła pełnił funkcję dziekana Wydziału
Ceramiki w Parsons School of Design w Nowym Jorku, zaś w latach 2004-2010 był profesorem
gościnnym w National Academy of the Arts w Bergen. Pracował również jako profesor w Royal
College of Art w Londynie. W 2012 roku otworzył Design Centrum Kielce, a rok później Ćmielów
Design Studio. W 2014 roku powrócił na stałe do kraju i wprowadza polską ceramikę w wymiar
nowoczesnego projektowania.
Działania tego twórcy to nie tylko poszukiwanie unikatowych wzorów, nawiązujących do
różnych stylistyk. Jest to również odnajdywanie relacji między tworem użytkowym a czysto
artystycznym. Cecuła realizuje rzeźbę konceptualną w tworzywie ceramicznym, czego przykładem jest prezentowana w ramach szczecińskiej wystawy instalacja pt. Last Supper (Ostatnia Wieczerza).
W pracy tej codzienne przedmioty – talerze – generują symboliczną formę i przekaz. Artysta czyni je elementami przestrzennego, warstwowego obrazu złożonego z trzynastu części (w nawiązaniu do liczby Apostołów, biorących udział w Wieczerzy). Interpretując fresk Leonarda da Vinci, autor posługuje się „ready mades”. Idea przedmiotu zyskującego – obok funkcji użytkowej – cechy symboliczne; stającego się obiektem sztuki, to ważny wątek w twórczości Cecuły. Słynne dzieło ulega dekonstrukcji poprzez jego przetworzenie: przedruk cyfrowy na porcelanowych talerzach, z których każdy stanowi fragment całości. Nabiera ono przez to wymiaru realności – widz może poniekąd poczuć się zaproszony na „posiłek”, włączony w konkretną sytuację. Tym, co ma być spożyte nie jest jednak jedzenie, a treść kulturowa, plastyczna, emocjonalna – którą dzięki instalacji można na nowo odczytać. Nadruk fresku niczym całun układa się na trójwymiarowej, wielopoziomowej strukturze, dającej zmienny widok z różnych stron. Pracę Last Supper dopełnia ciąg talerzy wiszących na ścianie, ukazujących dłonie Apostołów w różnych gestach. Daje to skojarzenie z językiem ciała, który często mówi o człowieku więcej niż słowa. Ta symboliczna „weryfikacja” nakierowuje uwagę na uczestników Wieczerzy – łącznie ze zdrajcą, Judaszem. Wydaje się też być cichym pytaniem o prawdę, o tożsamość – również naszą, jako odbiorców…

Dzieło Izy Jadach wchodzi w oryginalną relację z realizacją Cecuły. Artystka studiowała
ceramikę na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle (BFA, 1999) oraz na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (MFA, 2002). W centrum swych zainteresowań stawia rzeźbę – głównie figuratywną. Zajmując się zagadnieniem cielesności w odniesieniu do tworzywa ceramicznego, wykorzystuje również siebie jako modela. Artystka traktuje kreowane przez siebie formy jako odbicie pamięci ciała oraz pamięci przestrzeni.
Instalacja Sleeping dragon przygotowana na wystawę do Galerii Jedna/Druga przez Izę Jadach
złożona jest z ręcznie wykonanych ceramicznych „rur”, nawiązujących do sprzętu stosowanego
przez aktywistów podczas pokojowych protestów. Forma, służąca do zczepiania się – posiada
wewnętrzny pręt, za który chwytają manifestanci, wkładając w nią ręce i tworząc zaporę. Rury
ceramiczne, tworzące w pracy rodzaj „rumowiska” – niczym kłody drewna – posiadają
powierzchnię surową, chropowatą. Pokazanie naturalnych cech tworzywa, wybrzuszeń,
nierówności – sugeruje formę naznaczoną presją, wysiłkiem, cierpieniem. To konspiracyjne
poniekąd narzędzie ma służyć zmienianiu świata bez użycia przemocy, lecz jego użytkowanie wiąże się z poświęceniem, fizycznym bólem.

Ten wątek wydaje się otwierać pole dialogu pomiędzy
pracami prezentowanych na wystawie twórców. Idee pokojowej ofiary mogą nakierowywać na
odniesienia do chrześcijaństwa i osoby Chrystusa, pojawiającej się w Ostatniej Wieczerzy.
Instalacja Jadach zdaje się też stawiać pytanie o współczesne pojęcie człowieczeństwa, tożsamość i rolę jednostki wobec grupy. Na tym poziomie realizacje Jadach i Cecuły wchodzą w symboliczną relację. Obydwie prace odnoszą się do sytuacji międzyludzkiego spotkania, które definiuje tożsamość a zarazem formę dzieła sztuki. Choć wpisuje się ono w cielesność (posiłek, pokojowy protest), otwiera sferę ducha i emocji.
Wystawa w Galerii Jedna/Druga pokazuje – na przykładzie odmiennych, intrygujących
osobowości – możliwości indywidualnego użycia tworzywa ceramicznego zarówno w kreacji formy artystycznej, jak i przekazu symbolicznego. Jest to intrygująca ekspozycja zarówno z punktu widzenia adeptów wzornictwa, jak i artystów wizualnych różnych dziedzin.

Tekst: Joanna Tokarczyk Żmurkow

Wernisaż odbędzie się dnia 25.10.2017 o godz. 19.15 w galerii Jedna/Druga na parterze
budynku Klubu 13 Muz przy Placu Żołnierza Polskiego 2 w Szczecinie i poprzedzony będzie
spotkaniem autorskim z Markiem Cecułą o godz. 18:00.

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.
Organizatorzy: Fundacja Akademia Sztuki w Szczecinie
Partnerzy: 13 MUZ, REMONDIS, EUROAFRICA
Projekt współfinansowany ze środków programu SPOŁECZNIK